onderzoek

Een muzisch perspectief op goed werk. Dat hoofdthema werken we de komende jaren als actieonderzoek uit in drie lijnen: (zelf)lerende HKU, muzisch onderzoek en makerschap.

Het doel van het lectoraat muzische professionalisering is om met praktijkgericht onderzoek bij te dragen aan wat we de laatste jaren (met anderen) 'goed werk' zijn gaan noemen: hoe kan muzische professionalisering in werkpraktijken van organisaties bijdragen aan goed werk? Onze missie draait om het aanwakkeren van makerschap gericht op het realiseren van goed werk: een muzisch perspectief op goed werk.  

Dat hoofdthema werken we de komende jaren als actieonderzoek uit in drie lijnen: (zelf)lerende HKU, muzisch onderzoek en makerschap. Elke lijn krijgt jaarlijks opnieuw gestalte als een onderzoekwerkplaats: een traject en programma dat een groep deelnemers (van 10-24 deelnemers per werkplaats) met hun werkpraktijken als inzet bijeen brengt. Zo willen we gedurende de lectoraatperiode werken aan het ontstaan van duurzame relaties met minimaal vijftig HKU en externe professionals verbonden aan verschillende organisaties en initiatieven.   

In de overgang van het eerste lectoraat 14-18 naar een tweede periode is een lectorale rede met de titel Wendingen uitgesproken door lector Bart van Rosmalen. Daarmee is de basis gelegd voor een boek wendingen- een muzisch perspectief op goed werk dat vanuit de werkplaatsen, projecten en het muzisch onderzoek sprekend naar verwachting zal uitkomen aan het eind van de periode 18-22.  

In de uitwerking van het lectoraat zijn drie kaders richtinggevend: de relatie met het instellingsplan HKU, bijdragen aan de implementatie van HKU-onderzoeknotitie Eigen|Zinnig en de drie aanbevelingen uit de evaluatie van de eerste lectoraatsperiode 14-18.

 

1. (Zelf)lerende HKU

Uit de evaluatie: De ‘beweging’ die vanuit muzische professionalisering op gang is gebracht HKU-breed doorzetten [zegt de evaluatie]: hoe kun je muzisch werken op het snijvlak van onderwijsvernieuwing en organisatieverandering in de HKU verder uitbouwen? 

Dit doel brengen we verder in de onderzoekslijn (zelf) lerende HKU. In de centrale werkplaats (zelf)lerende HKU gaan circa 20 deelnemende HKU-ers dwars door alle schools heen, vanaf begin 2019 met ons met actie-onderzoek aan de slag. Met en via hen werken we aan projecten van verandering in de HKU, zoals het bouwen van een onderzoeksomgeving binnen het HKU college; het bouwen van een onderzoeksomgeving in het Conservatorium 118; een curriculumvernieuwing van de opleiding Docent Beeldend, inrichten van ateliers Kunst & Economie, etc. Parallel en in samenhang met de werkplaats maken we voor- en met HKU- studieleiders jaarlijks tien sessies 'collegiaal werken'. De onderzoekslijn (zelf)lerende HKU staat in wisselwerking extern met o.a. Manon Ruijters (hoogleraar VU, lector Aeres en initiatiefnemer goodworkcompany.nl). Met een tien- tot vijftiental andere organisaties (hoger onderwijs, zorg, politie, overheid etc.) werken we mee in en aan de 'goed werk expeditie'.

Ambitie: (brengen) Een HKU-eigen bijdrage leveren aan de goed werk expeditie: repertoire van werken vergroten en publicatie over bijdrage 'creatieve maakprocessen' toegespitst op de onderzoekthema's professionele eigenzinnigheid en team- netwerkontwikkeling. (Halen). De manieren van werken in de GWE en in NRO-project professioneel framen meenemen in de context van HKU en werkbaar maken. Duurzame partners. Met één of meer van de partners in het netwerk een duurzame verbinding opbouwen. Bijvoorbeeld provincie Zuid-Holland en/of gemeente Peel en Maas.  

 

2. Muzisch Onderzoek

In de tweede onderzoeklijn Muzisch Onderzoek werken we samen met Daan Andriessen (HU- lector methodologie van praktijkgericht onderzoek) en Michiel de Ronde (lector begeleidingskunde Hogeschool Rotterdam). Najaar 2018 start een tweede aflevering van de werkplaats muzisch onderzoek. Opnieuw meldden 24 deelnemers uit onze respectievelijke scholen, alumni-netwerken en uit de organisaties waar we graag mee samenwerken (bijv. Vilans, MovisieLKCAROC Midden Nederland) zich om in de werkplaats ieder aan een eigen praktijkproject te werken. En om daarin een eigen muzische onderzoeksaanpak te delen en verder uit te werken. Karakteristiek voor muzisch onderzoek is dat het een combinatie is van actie-onderzoek (sociaal onderzoek waarbij sociale systemen en praktijken niet alleen worden onderzocht, waarbij ook interventies worden gedaan om te zoeken naar oplossing van problemen, om te komen tot sociale verandering), maar ook artistiek (zelf)onderzoek (rond vragen als "wat beweegt mij?", "waar ben ik de maker van?" of "wat zet mij aan tot maken?"). In vergelijking met traditioneel/ander onderzoek spelen er bij ons drie opmerkelijke omdraaiingen:

  • onderzoekers stappen in en worden zelf zichtbaar i.p.v. het meer positivistische uitstappen en van een afstand observeren
  • onderzoekers werken juist met waarden en wakkeren deze aan, i.p.v. te werken aan objectivering en waardenvrijheid.
  • onderzoekers werken samen (co-creatie in onderzoek), i.p.v. alleen.

Ambitie: 1- samenwerking met HU (Hogeschool Utrecht) en HR (Hogeschool Rotterdam) uitwerken en werkplaats uit laten groeien tot versneller van projecten en aanvragen samen met (duurzaam) deelnemende partijen. 2- Met jaarlijkse dag van muzisch onderzoek stem geven aan eigen bijdrage in discours over praktijkgericht onderzoek. 3- Substantiële bijdragen vanuit deelnemers aan jaarboek BLAD van lectoraat. 4- expliciteren en overdraagbaar maken van manier van onderzoeken/werken in nauwe samenwerking met de kring 'normatieve professionalisering' en (stichting en cahier) Waardenwerk.      

 

3. Makerschap

We hebben [aldus de evaluatie] een manier van werken ontwikkeld die begint met aanwakkeren van makerschap en bezieling van de persoon, en ‘als vanzelf’ leidt tot de vorming van nieuwe groepjes, waarmee het enthousiasme zich voortzet. De aanmoediging is dit verder uit te werken en door te zetten.

In de derde onderzoekslijn staan makerschap en creatieve maakprocessen centraal. Kunnen we als collega’s artistiek werk meenemen, elkaar laten zien, daarin samen gaan werken, daar op nieuwe manieren over spreken, elkaar uitdagen nieuw werk te maken? We bouwen aan een werkplaats makerschap (werktitel), waar we de doorstart mee hebben gemaakt op 29/30/31oktober 2018 met 30 deelnemers vanuit HKU, onder bezielende  aanvoering van Liz Lerman (Amerikaanse choreografe en pionier op het het gebied van feedbackvormen en het makersgesprek in haar Critical Respons Proces). We hebben met deze aanpak van haar en met haar internationale netwerk een bijzondere verbinding; dit geldt ook voor het initiatief ICON (Innovative Conservatoire) waarin een flink aantal Europese organisaties voor Kunstvakonderwijs nauw samenwerken.

Ambitie: 1- kern van het lectoraat (de groep van zes tot acht mensen die als vanaf 2014 mee aan de wieg staat) ook laten uitgroeien tot zoiets als 'de band' van het lectoraat (interdisciplinair, performatief, makersontmoetingen). 2- Vanuit deze kern makersontmoetingen met een groter HKU-netwerk (circa 20 reeds betrokken personen) aanwakkeren. 3- Dat makersnetwerk verbinden met de ambitie om jaarlijks een internationale tweedaagse te organiseren ihkv ICON. 4- De onderbouwende verbinding van makersontmoetingen en makersfeedback (internationaal) met Liz Lerman verder uitbouwen.

LEES om een indruk van onze werkwijze te krijgen eerst nog de drie korte stukken onderaan onderstaande opsomming: Relatie instellingsplan HKU, kernbegrippen (over de manier waarop we onderzoek doen), wendingen (verantwoording van de lector). En duik dan desgewenst dieper de onderzoeklijnen in. Of volg de andere menu-items voor partners, vormen, kennis en cast voor de concretisering en opbrengsten.