Mens zoekt muze- ora est- twintig lessen in ontvankelijkheid. De terugkeer van de muzen

Op het moment dat de pedel met haar staf tweemaal op de grond tikt en de bellen die er aan zit laat klinken en vervolgens het Ora Est uitspreekt, de twee woorden waar ik zo lang naar heb uit gekeken, waarmee ik dus zo goed als gepromoveerd ben, omdat dat de gewone gang van zaken is, ik sta daar niet om alsnog teruggeplaatst te worden, schiet het ineens door mij heen: ik speel niet meer. Zes jaar lang in woorden en formuleringen bezig geweest. cello erbij ingeschoten. Ik heb een boek over muzische professionalisering geschreven maar wie of wat is die muze eigenlijk? Aan die vraag ben ik voorbij gegaan. Het hoofdstuk dat daarover ging heb ik moeten laten sneuvelen om het boek begrijpelijk en gefocust te houden. Heb ik de muze buitenspel gezet? De aantekeningen die ik in deze collectie bijeen breng gaan over een zoektocht naar dat muzische. Dat ora est eindigt een lange periode. Maar er begint ook iets nieuws. Zoeken naar wat niet gezegd is, niet geschreven, wat andere woorden, beelden en klanken zoekt dan ik tot toe heb kunnen vinden. Ik zet er voorlopig als subtitel '20 lessen in ontvankelijkheid bij. Ik heb het vermoeden dat 'ontvankelijkheid' iets van een rode draad vormt in de verkenningen. Ben ook verder teruggegaan in mijn biografie. Waarom ben ik cello gaan spelen en wat betekent dat in mijn leven en werk? Wat was de worsteling om mijn 'zangstem' te vinden? Wat betekent painospselen en amateur mogen zijn? En netzo: waarom na dat proefschrift eindeloze stapels tekeningen? Op enig moment ga ik ook oefenen met het klassieke O muze van de oudheid. Wat betekent die aanroep? Zou ik in de eigentijdse variant 'beste M" misschien brieven aan de muze kunnen schrijven?

ontvankelijkheid en het risicovolle/ kwetsbare 

Ontvankelijkheid in proefschrift en in alle praktijken waarin ik werkzaam ben een belangrijke begrip. Maak je of word je gemaakt? Waar ben je zelf de actor of word je bewogen? In het maken van een (kunst)werk vaak de ervaring dat het werk mee gaat spreken. zelf een stem lijkt te hebben. 

En tegelijkertijd moeilijk om daar aan over te geven. Je mee laten voeren is niet zonde risico. loss of control. Risico van 'niet- of-anders-weten'. vertraging. onderbreking. disfocus. Kan allemaal optreden. 

twee keer risicovol: 1- door spanning met 'gewone' leven en werk (dus het anders zijn) 2- door geïnternaliseerde engheid.  

het is een verzameling

Waarom 20? Dat is maar een getal. Omdat het een verzameling is. Verschillende invalshoeken. wat kan ik nog meer over de verzameling zeggen? Biografische momenten tot ver in kindertijd terug (vermoeden dat verlangen altijd al was- in mij, mssch ook in anderen), instrumenten (dus dichter bij de uitingen zelf proberen te komen- daar specifiek over zijn), gefingeerde brieven (dialoog willen aangaan met wat er niet is- er is geen muze- tenminste niet tastbaar)   

geen werkvormen, maar het 'maken' in klassieke kunsten

In mijn andere werk nadrukkelijke aandacht voor werkvormen, manieren van werken. Ontvankelijkheid daarin als een impuls om nieuwe goede gewoontes te ontwikkelen. Ora Est omdat er urgentie is om dat te doen: anders werken. Ecologische urgentie ook. In deze aantekeningen meer specifiek 'zelf iets maken'. muziek spelen, het instrument, de stem, de piano. prille ervaringen met tekenen. 

twee kanten: wat doet met mij? met jou als lezer/deelnemer?

Twee kanten: wat brengt dat mij? door dat te doen? en wat brengt het publiek of deelnemer. Ook het spanningsveld. als kunst van podium, beschermde plaats af komt en zich vermengt met 'werk'. Als er geen muren van de concertzaal of de gallerie omheen staan. Kunst zijn eigen niche verlaat en in andere contexten terecht komt. Dan vaak verwachting dat kunst kan bijdragen aan oplossingen, aan anders denken, aan zingeven, aan verbinding etc. Daar wil ik proberen achter te kijken. of onder. Of boven. Wat gebeurt er in die open nog niet ingevulde ruimte. Met mij als maker. met de mensen met wie ik ben.        

- in de stukjes ook telkens verbinding zoeken met alledaagse gebeurtenissen van verlangen, weerstand, gelukt en mislukte,  

 

         

  • Artikel

DEEL I Ora est

Bart van Rosmalen

Gaat allemaal op of rond de dag van de promotie. the unanswered question, het verhaal/de kritiek/ de solo, wakker worden, machine gun, de trap af, de cello in het werk (tot aan…

  • Artikel

the unanswered question

Bart van Rosmalen

muziek van de promotie is die van een unanswered question. dat is in dat punt van wat op je toekomt. staat precies op de drempel van het onbekende

  • Artikel

het krijgen van kritiek- god bless my solo

Bart van Rosmalen

Gaat over de korte inhoud, de kritiek en de muziek is die van god bless my solo. Het krijgen van de kritiek is dat 'wat vraagt dit van mij'. en hoe lang me dat nog bezig houdt.

  • Artikel

the artist way- s ochtends wakker worden

Bart van Rosmalen

Dat onbevangen moment in de ochtend. Het puur scheppende. clocks and clouds. 1-Kan ik het 'scheppende' in de ochtend vangen? Het gaat over het moment van wakker worden. hoe…

  • Artikel

Machine gun- neermaaien van de muzen

Bart van Rosmalen

tweeluik ten opzichte van clocks and clouds - the artist way heet) gaat over een setting van inspiratie delen. Daarin dat heilige willen neermaaien met een machinegeweer. vooral…

  • Artikel

de trap af- struikelen/ vallen

Bart van Rosmalen

wonderlijk verhaal over bijna zelf van de trap vallen, de koffie pot laten vallen die in scherven valt, daar tegenover de veel vrolijker kant van Bernlef en Thelonius monk die…

  • Artikel

wie is er niet? vaderverhaal

Bart van Rosmalen

de muziek is Bach vijf. wiens vragen? waarin was hij een muze? Pas op want dat dubbelt met BACH en met andere hoofdstukken!! En de tegenkleur niet vergeten: aanzetten van de…

  • Artikel

de cello in het werk?

Bart van Rosmalen

(op het feest volop spelen, maar op de promotie? waarom zo moeilijk in het werk?) Wat is de muziek?? impro? DUS MEER MUZIEK DAT HOOFDSTUK IN Na de ontvangst van de bul sta ik

  • Artikel

Aan-tekeningen

Bart van Rosmalen

de dag na mijn promotie word ik wakker met een verlangen om te gaan tekenen. Komen eigenzinnigheid. duiken voor kritiek. het zelf wel oplossen. Move van een kreeft. In naar voren.

  • Artikel

DEEL II eigen stem vinden

Bart van Rosmalen

wat ging eraan vooraf. Waarom biografisch onderzoeken? Gaat letterlijk over eigen stem. over sensualiteit. over competitie. dwars zijn. thuis voelen op de piano. mechanische orde…

  • Artikel

Een eigen stem vinden

Bart van Rosmalen

‘We gaan toch niet zingen he?’ Dat zeggen deelnemers wel eens tegen me. Liefst meteen bij binnenkomst want dan is die streep tenminste duidelijk getrokken. ‘Ik ben in voor van…

  • Artikel

de wonderbaarlijke mandarijn

Bart van Rosmalen

Actuele urgentie? een van de acts die het meest aanspreken is dat ik laat horen wat ik als klassiek cellist heb moeten leren. Het keurslijf van het cellospelen. En dat als ik s…

  • Artikel

wil ik of moet ik?

Bart van Rosmalen

Kies ik zelf. Of wordt ik op het spoor gezet. (tyoisch ook de afwezigheod van eigen stem) Wonderlijke ontvankelijkheid. ik moet wel. Er hangt er een. er wordt er een gemaakt. De…

  • Artikel

Dwars!

Bart van Rosmalen

Dit is een lekker duivelse tegen-de-keer-in scene. Gaat over alles wat verboden is. En dat toch willen doen. Vals spelen. Alles wat niet mag. En die rare dove oude oom er doorheen.

  • Artikel

overal staat wel een piano

Bart van Rosmalen

piano als een vluchtheuvel in de wereld. Amsterdam CS verlangen. In coronatijd gegaan. de stilte. de zon. de kapotte toetsen.

  • Artikel

muziek en wiskunde

Bart van Rosmalen

muziek als een wereld die klopt. Daar hoort iets van het 'tot orde geroepen' ook nog bij. DE harmonie der sferen. Pythagoras. de ziekenhuis scene mijn grootvader

  • Artikel

de reis van de musicus

Bart van Rosmalen

December 1998 De trein van Helsinki naar Tampere rijdt door een sneeuwlandschap. Glooiende velden, bossen van kleine berken met hun lichte stammen en verspreide groepjes van…

  • Artikel

het muzisch NU

Bart van Rosmalen

stukjes uit boek (naar het podium toe en gaan spelen en uit andere boek over NU). de muze zit in het nu en zorgt voor presentie. het zou dus kunnen zitten in de briefwisseling met…

  • Artikel

hartfladders- het lichaam als instrument

Bart van Rosmalen

Hoort nij de biografische hoofdstukken. Nu ben ik zelf het instrument na de piano, de stem, de cello. Het lichaam in de hartfladders wordt iets gevonden over innerlijk ritme

  • Artikel

Bach- taal en muziek

Bart van Rosmalen

ik schrijf een hoofdstuk waarin ik op zoek ga naar Bach. voor cellisten is dat mssch wel god. zes suites de 'schrift'. Speel altijd. altijd opnieuw nieuw. daarin komt iets tot mij.

  • Artikel

DEEL III Beste M

Bart van Rosmalen

in deel III schrijf ik brieven aan de muzen volgens het oude recept O muze. Maar toch voorzichtig met die oude verhevenheid daarom Beste M. Kan misschien in de dialoog vinden. Of…

  • Artikel

Beste M angstdroom

Bart van Rosmalen

Beste M, of lezer, of dagboekaantelening. deze taal is energiek. de zelfaankacjt, maar daarin precies de thema's waar ik ook voor op de bres wil staan. Hoe scherper hope beter.

  • Artikel

Beste M- wat schreef Hesiodes?

Bart van Rosmalen

die vertelling van Hesiodes kritiseren en waarderen. wat leer ik er uit? Zou kunnen in een beste M brief. Vandaag geprobeerd jou te naderen via oude geschriften. Ken hesiodus nog?

  • Artikel

Beste M apres un reve.

Bart van Rosmalen

Hier alleen even een aantekening dat apres un reve nog ergens op kan duiken. - vermengen met de brief ui 'man met cello'. als ik iemand iets wil vertellen over de cello dan begin…

  • Artikel

Beste M- ieen weg omhoog (italie)

Bart van Rosmalen

is die een begaanbare weg? hoe ik elders zoek. een soort 'ik vertrek'. Maar dan die rare weg. al die doden langs de weg. de 'woorden over de weg'. de kleine bundel die daarover…

  • Artikel

Beste M kritiek op Grieken

Bart van Rosmalen

Kritiek op de grieken. Het tweede punt ben ik minder gelukkig mee. En dat is die mythe van de muze. Dat de muzen er zouden zijn om de heldendaden van de goden te bezingen. Ik heb…

  • Artikel

Beste M de muur

Bart van Rosmalen

hier is de gelaagdheid van afbrokkelend schilderwerk op een muur de metafoor. Het gaat om dat beeld. de randen. de diepte. de geschiedenis. de 'jij' en 'ik' moet er uit. er is…

  • Artikel

Beste M het geeltje- ook hier

Bart van Rosmalen

Aantal scenes spelen zich af in de therapie? of met de muze als therapeut soms even opwinden over sluipende formattering, hokjes waar ik ingeperst word. In bijgaand tekstje beeld…

  • Artikel

Beste M in levende lijven

Bart van Rosmalen

Beste M, (over het gewone, alledaagse, en het samenzijn)

  • Artikel

Beste M de biecht- het verborgene

Bart van Rosmalen

Beste M gaat over het belang van het verborgene. dat ook verborgen houden. Mooi dat het er in een omgekeerde biecht uitkomt. (wel elitair allemaal en erg op zichzelf). Klopt…

  • Artikel

BESTE M maar 36 scenes

Bart van Rosmalen

als de scenes met de psychiater lukken zou ik dus de eindigheid van mijn voorstellingsvermogen onder ogen moeten zien. er zijn domweg maar 36 verschillende scenes

  • Artikel

Beste M tegen personificatie

Bart van Rosmalen

Er is een goed verhaal over de oudere vrouw met de zangvogel. Een parabel voor hoe ik met de muze omga. dat past bij het stukje kritiek dat ik de muze 'vermenselijk'.

  • Artikel

Beste M- brief- ik kap ermee

Bart van Rosmalen

dit gaat over een wezenlijk element. Uitstappen. ermee kappen. Niet blijven. Hoe die nu zonder briefwisseling toch te situeren? Als een brief aan de muzen? Ja dat kan. Jij hebt…

  • Artikel

DEEL IV droedels en 'niemand'

Bart van Rosmalen

er zijn allerlei scenes die over 'het gewone gaan. het niet verhevene. het alledaagse. Daar horen de droedels misschien ook wel bij. Het kleine en onooglijke. Het niemand zijn.

  • Artikel

de lokroep

Bart van Rosmalen

1-  Het vogelfluitje. Iedereen kunstenaar Dus dat verhevene van Dartington en de splendid isolation verlaten. De straat op. Engelse stadje in. Kleinste en onooglijkste instrument…

  • Artikel

Droedels en Dante

Bart van Rosmalen

Nu staan de droedels ineens weer op zichzelf. Maak ik of word ik gemaakt. is dat dan anders dan bij een werk. deze onbewuste activiteit. zit daar de ontvankelijkheid?

  • Artikel

een podcast

Bart van Rosmalen

1-  De podcast- tot de verbeelding spreken. De muziek in de beroepen die niet spreken. Deze scene gaat over een idee. Namelijk dat ik een uitnodiging krijg om een podcast voor de…

  • Artikel

de kaping (niemand zijn)

Bart van Rosmalen

dit past migelijkerwijs weer bij dat andere materiaal van 'niemand' willen zijn. PLotloos leven. zet het namelijk wel op scherp. De noodzaak.

  • Artikel

kamer-ecologie

Bart van Rosmalen

1-  de kamer met de spullen die een stem krijgen. (serres: gaan klinken). Arvo part? In deze scene kom ik zelf mijn kamer ‘de lectoraatskamer binnen’ en kijk met andere ogen kijk.

  • Artikel

excuus aanbieden...

Bart van Rosmalen

1-  excuus aanbieden(driestemmig). Wat is dat voor muziek? Hoe zoiets gewoons als vergeving vragen zo moeilijk kan zijn In deze scene gaat het over de innerlijke kakafonie.

  • Artikel

plotloos leven-niemand zijn

Bart van Rosmalen

O muze,   Wat wist ik nou wat missen was? Hoe onkundig was ik met verlangen? In de wind stond ik. Een gure wind die telkens weer opstak en nooit lang bleef liggen. Met mensen…

  • Artikel

de nachtegaal- (drie personages)

Bart van Rosmalen

Ze kan niet meer bewegen. (mijn tante Els) Alleen nog roerloos liggen. Haar geest was/is volledig helder. Op toerbeurt met een aantal anderen op visite. Als ik kwam altijd…

  • Artikel

herbarium

Bart van Rosmalen

  1-  Herbarium van grootmoeder.(muziek in die blaadjes) Dit is iets wat iedereen kan doen. niet bijzonder. Iedereen deed dat ook. En had dus als vanzelf toegang tot die stille…

  • Artikel

kleine epifanie- muzen in het werk

Bart van Rosmalen

14- en weer is het driekoningen (wendingen) O muze Wendingen. het kleinste dat je kan doen in het werk. Geen grote interventies. Geen heidagen. Geen glijmiddel en grondeloosheid…

  • Artikel

naar buiten-de lezer

Bart van Rosmalen

  Mag Bart buitenspelen? Dat vroegen de kinderen van de overkant als ik zelf nog ergens in huis bezig was en mijn moeder de deur opende. Altijd fijn om meegevraagd te worden in…