Op drie verschillende NAP-hoogtes heeft ze een vierkante meter uitgezocht waarmee ze een verdiepende relatie probeerde op te bouwen. Eén vierkante meter op het dak (+ 4 NAP, grond afkomstig uit IJmuiden), één vierkante meter aan het talud (- 4 NAP, ooit de bodem van het Haarlemmermeer) en één vierkante meter in de bijentuin (0 NAP, vlak naast de Geniedijk)

Valerie onderzocht de grond op deze plekken wetenschappelijk; historisch en biologisch, maar ook persoonlijk; zintuiglijk, en filosofisch. Dit deed ze alleen, maar ook door in gesprek te gaan met experts, voorbijgangers en andere betrokkenen.
Het betrof een organisch proces waarbij de grond werd afgetast door haar (letterlijk) in smaak te vatten, haar brieven te schrijven, haar essentie in klei en pigment te vangen, haar te fotograferen en determineren, en haar te bespreken tijdens diverse gronddialogen.

De beelden en informatie, gedachtes en bevindingen die vanuit dit onderzoek zijn ontstaan komen samen in een publicatie/ krant: Binnenaards. De lagen vullen elkaar aan en bevragen elkaar. Reizend door de seizoenen, je oog wandelend over het papier, vormt het een uitnodiging om samen in de huid van de grond te kruipen en haar belang te begrijpen. Binnenaards gaat over fun­da­men­tele fi­lo­so­fi­sche en so­ciale vragen betreffende saam­ho­rig­heid, ver­vreem­ding, ver­bon­den­heid en de in­vloed van de bodem op onze iden­ti­teit. Als je interesse hebt in deze publicatie, mail dan naar: info@valerievanleersum.nl

DATUM: 27/10/2023

TIJD: 15,04 UUR

TEMP: 11

WINDKRACHT: 3

WINDRICHTING: ZO

UV INDEX: 2

GRONDTEMP: 10,6

26/10/2023

Dag vierkante meter op het dak. Ik ben terug. Het heeft iets langer geduurd dan de afgesproken drie maanden. Ik wilde je namelijk graag in de herfst ontmoeten en die liet iets langer op zich wachten. Maar nu lijkt ze toch daar en begin je langzaam in jezelf te keren. Je ziet er wat verwaaid en bedrukt uit. Vanochtend hing de lucht zo laag dat ik je bijna niet kon vinden. Vlak boven jouw hoofd vond een ontmoeting plaats tussen twee waterdampen. De een vond zijn oorsprong in jouw aarde, de ander in de lucht. Een onderonsje tussen wolk en dauw dat me buitensloot en omarmde tegelijk.

Vanmiddag kwam ik terug. Opgeklaard kon ik je bekijken. Eerst met enige afstand, langzaam inzoomend tot op de huid. Ik moest je vochtige halmen uit elkaar bewegen, steeds dieper gaande. Eenmaal aangekomen bij de grond verbaasde het mij hoe dun begroeid je op dit moment eigenlijk bent. De enorme wirwar aan lange grassen vindt zijn oorsprong in maar een paar steeltjes per vierkante decimeter. Nog te veel bezig met verwachtingen en gedachtes, zie ik in eerste instantie niets maar na zelf wat meer te zijn geland, beginnen jouw geheimen zichtbaar te worden. Wat eerst een aardkorrel leek, rolt zich nu uit. Inimini, met inimini pootjes. Wel een stuk of tien. Twee voelsprieten vrolijk heen en weer bewegend hobbelt het voort, op weg naar waar het naar toe gaat. Zo geef je een thuis aan velen. Dat terwijl je zelf meerdere verhuizingen achter de rug hebt. Ik kende het verhaal over je eerste grote verhuizing van IJmuiden naar hier, maar vandaag hoorde ik dat je ook op het fort-eiland aardig heen en weer bent gesleept. In eerste instantie werd je gebruikt om de zandophoging waar het fort later op zou worden gebouwd in te klinken. Later werd je daar weer weggehaald en na de oplevering van de betonnen gewelven van het fort, op het dak gelegd. Tijdens de renovatie van het fort hebben ze je daar weer helemaal van af gehaald om later weer terug te plaatsen. Wat ooit boven lag, ligt nu onder, wat links lag, ligt rechts. Zo wordt er steeds weer een beroep gedaan op jouw aanpassingsvermogen en flexibiliteit. Weer en weer moet je gronden.

En op wonderbaarlijke wijze lijk je hier steeds weer een vorm voor te vinden. Vind je het gek dat ik het soms zo lastig vind om woorden te geven aan jou, ‘grond’? Je bent te alomvattend. Ondoorgrondelijk. Mijn stilte lijkt de beste toenadering. Het in- en uitademen, het zijn bij het zijn.

DATUM: 16/02/2024

TIJD: 10,17 UUR

TEMP: 2

WINDKRACHT: 3

WINDRICHTING: W/ZW

UV INDEX: 0

GRONDTEMP: 2,6

16/01/2024

Lieve vierkante meter op het bijenveld. Jaaaa, wat had ik hier op gehoopt; een witte wereld! Zonder koffie of ontbijt schiet ik mijn regenbroek aan en ren naar buiten. En jawel, je ligt onder een prachtig dun kleedje verse sneeuw! Zo betoverend mooi! Glimlachend loop ik je tegemoet. Je herkenbare wirwar van takjes en sprieten steekt eigenwijs boven het grotendeels gemaaide veld uit. De lage winterzon licht niet alleen de sneeuw maar ook de onderliggende bruine en gelige kleuren prachtig aan.

Het verbaast me hoeveel er nog te zien is. Afgebroken plant-stengels in verschillende formaten steken als holle buizen uit je grond. Terwijl de meeste andere bodemdieren vanwege de vorst naar diepere oorden zijn gemigreerd bieden zij een mogelijke overwinter-plaats voor kleine insecten. Wanneer ik mijn hoofd iets schuin hou, zie ik hier en daar een doorgang naar je zwarte grond. Wat hoger boven je hangen de lege zaaddoosjes van de cichorei en de boerenwormkruid bevroren aan de takken. Als stille getuigen van wat geweest is doen ze me een beetje denken aan de sporen op een tafelkleed na een feestmaal; 's morgens vroeg, wanneer iedereen nog aan het slapen is.

Wat zou er nu in jouw bodem gebeuren? Wat doet het vriezen en dooien met jou? Voedt het je? Beschermt het je? Maakt het ruimte doordat het water bij vorst uitzet? En is dat juist goed of maakt dat je kwetsbaar? Normaal onderzoek je vaak ook door voorzichtig dingen op te tillen en in je te wroeten maar zowel de sneeuw als je begroeiing lijken een isolerende laag die ik intuïtief niet wil aantasten.

Ik blijf dus bij je oppervlakte en kan duidelijk zien dat de sneeuw die je bedekt bestaat uit kristallen. Als witte algen blijven ze opgestapeld liggen op je dunne takken. Wanneer ik met mijn camera inzoom, lijk je op de bodem van een meer. Het ditmaal witte in plaats van groene universum waar tijd en geluid verstomt. Ik denk dat je niet dichter bij je oorspronkelijke Haarlemmermeer bodem kunt komen dan op dit moment. Dank vierkante meter in de sneeuw. Ik weet niet waarom, maar dit lijkt me een mooi begin van een nieuw jaar.